ลิออน ฟลายเซอร์ 
------------------------------------ 

บ่อยครั้งผู้เขียนเกิดความรู้สึกว่า การฟัง การศึกษา การติดตาม และการมีโอกาสดี ในการนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับดนตรีคลาสสิก ผ่านคอลัมน์ 


"มิวสิค คอร์เนอร์" ยังขาดความหลากหลาย กว้างขวาง ครอบคลุมถึงกิจกรรมทุกภาคส่วน รวมถึงเรื่องราวและผลงานของศิลปินดนตรีคลาสสิกทั้งไทยและเทศที่น่าสนใจ และมีอยู่มากมาย ได้กว้างขวางพอ 

อุปสรรคสำคัญส่วนหนึ่งมาจากตัวผู้เขียนเอง เขียนไปเขียนมาก็อาจเวียนวนอยู่กับนักดนตรี วาทยกร นักร้อง ชื่อดังเพียงไม่กี่คน อันเป็นผลมาจากการเสพสื่อผลิตซ้ำทางดนตรีที่ค่อนข้างมีอยู่อย่างจำกัดในบ้านเรา ที่ถูกคัดสรร ตีกรอบ และยัดเยียดให้ฟังผลงานการแสดงต่างๆ เท่าที่ค่ายเพลงคลาสสิกใหญ่ต้องการโปรโมท 

นักดนตรีอื่นๆ นักดนตรีหน้าใหม่ ที่ฝีไม้ลายมือโดดเด่น แต่มีผลงานสังกัดค่ายเพลงคลาสสิกอิสระเล็กๆ หรือดนตรีคลาสสิกร่วมสมัยที่มีคนฟังคนสนใจน้อย แทบไม่มีโอกาสที่คอเพลงคลาสสิกในบ้านเราจะซื้อหามาฟังได้เลย นอกจากฝากคนซื้อในต่างประเทศ เดินทางไปต่างประเทศแล้วซื้อกลับมาฟัง หรือสั่งซื้อผ่านทางอินเตอร์เน็ต ขึ้นกับ “ความคลั่งไคล” และความจำเป็นในการฟังเพลง 

เป็นเหตุผลทางธุรกิจเรื่อง อุปสงค์และอุปทาน ที่คอเพลงอาวุโส อาจารย์เศรษฐศาสตร์ท่านหนึ่งเอ่ยเอื้อนให้ฟัง และปัญหา “ช่องทางการจัดจำหน่าย” สื่อดนตรีชนิดจับต้องได้ ทำให้ค่ายเพลงต้องหลบชิดซ้ายให้กับกิจกรรมสมัยใหม่ ว่าด้วยการ “ดาวน์โหลด” และแลกเปลี่ยนสื่อเพลงดิจิทัล 

แต่ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และความพร้อมของคอเพลงอาวุโส นักฟังเพลงคลาสสิกที่เริ่มสูงวัย ที่ค่อยๆ (และอย่างช้าๆ) เปิดใจเรียนรู้ ไล่ตามสื่อดนตรีดิจิทัลทางอินเตอร์เน็ต ทำให้สิ่งที่เคยคิดว่าเป็นอุปสรรค์ในการเสพและรับรู้ข่าวสารดนตรีคลาสสิกถูกแทนที่ และ “ถาโถม” เข้ามาด้วยการเรียนรู้ รับรู้ รับฟัง ดนตรีคลาสสิก “มากมาย” ผ่านสื่อสมัยใหม่อย่างไม่เคยเป็นมาก่อน 

จนหลายครั้งต้องคอยเตือนตัวเองให้ “พอเพียง” ไว้บ้างเรื่องดนตรี เพื่อจะได้มีเวลาไปทำกิจกรรมอย่างอื่นที่สามัญชนคนธรรมดาทั่วไปพึงกระทำกันในชีวิตประจำวัน 

ผู้เขียนกำลังจะเขียนแนะนำถึงแหล่งเข้าถึงข่าวสาร แหล่งความรู้ แหล่งฟังดนตรีคลาสสิกทางอินเตอร์เน็ต ที่เป็นทางออกและหนทางเลือกใหม่ๆ ทดแทนการสลาย (ไปบ้าง) ของรูปแบบการเสพสื่อดนตรีเดิมๆ 

ในซีกประเทศสหรัฐอเมริกานั้น รายการวิทยุเปิดเพลงคลาสสิกเป็นหลัก เก่าแก่ ได้รับความนิยมสูง มีแฟนประจำมาก (รวมถึงผู้เขียนด้วย) น่าจะเป็น สถานีวิทยุ WQXR-FM คลื่นปัจจุบันคือ 105.9 เมกะเฮิรตซ์ มุ่งเป้ากลุ่มผู้ฟังในนครนิวยอร์คและเมืองใกล้เคียง 

มายุคนี้สถานีวิทยุดนตรีคลาสสิกแห่งนี้ พัฒนาเช่นเดียวกับสถานีวิทยุส่วนใหญ่คือ สามารถรับฟังทางอินเตอร์ได้ (WWW.WQXR.ORG) พร้อมก้าวรุดไปอีกระดับด้วยการสามารถชมคลิปวิดิโอการแสดง หรือรายการสดที่ “เว็บแคสต์” ไปพร้อมการดำเนินรายการจริงในห้องส่ง 

บางส่วนจากรายการดนตรีที่แว็บแคสต์สด และบันทึกเก็บไว้ให้ฟังและชมซ้ำได้จากเว็บ หรือดาวน์โหลดเก็บไว้ฟังเอง ของสถานีวิทยุ WQXR เป็นการแสดงของศิลปินดนตรีคลาสสิกที่โด่งดัง 2 ท่าน คือ โทมัส แฮมป์สัน (Thomas Hampson) และ ลิออน ฟลายเซอร์ (Leon Fleisher) จากซีรีย์ ไลฟ์ ฟรอม เดอะ กรีน สเปซ ความยาวประมาณหนึ่งชั่วโมงกว่าๆ 



โทมัส แฮมป์สัน เป็นนักร้องเสียงบาริโทน ชาวอเมริกัน ชื่อเสียงความโดดเด่นนอกเหนือจากการขับร้องและแสดงอุปรากร ยังเป็นที่รู้จักกันดีในฐานะนักร้องเพลง “อาร์ต ซองต์ส” โดยเฉพาะผลงานเพลงร้องของ มาห์เลอร์ จากการแสดงและบันทึกเสียงจัดทำสื่อผลิตซ้ำทางดนตรีร่วมกับ เลอะนาร์ด เบิร์นสไตน์ วาทยกรชื่อดังชาวอเมริกัน 

ปีที่แล้วเป็นปีครบ 150 ปีเกิดของมาห์เลอร์ มาปีนี้นักกิจกรรมดนตรีคลาสสิกจัดให้เป็นปีครบ 100 ปีการจากไปของมาห์เลอร์อีก ฉะนั้นรายการ Thomas Hampson in the Greene Space เมื่อวันที่ 10 มกราคม ของ WQXR จึงนำเสนอเพลงร้องของมาห์เลอร์ 2 เพลง คลอเปียโนโดย เคร็ก รูเทนเบิร์ก นอกเหนือจากขับขานเพลงร้องของชูเบิร์ต, ชูมานน์ และผลงานของนักแต่งเพลงชาวอเมริกัน 4 เพลง พร้อมเพลงแถม Shenandoah ที่แสนคุ้นหู 

ความสามารถในการควบคุมเสียงร้อง อารมณ์ความรู้สึกที่แสดงผ่านเสียงเพลง เป็นจุดเด่นของแฮมป์สัน ที่ผู้ฟังสามารถสัมผัสได้ทันที 

ห้องส่งที่จัดการแสดงเป็นห้องส่งเล็กๆ จุผู้ชมได้ไม่น่าจะถึงร้อยคน สร้างความรู้สึกใกล้ชิดกับการแสดงและศิลปิน การสัมภาษณ์พูดคุยกับทั้งนักร้องและนักเปียโน เป็นจุดน่าสนใจ เพิ่มความรู้ประกอบการฟังได้ดีอีกทางหนึ่ง 

ผู้เขียนดาวน์โหลดรายการนี้มาชมและฟังทางคอมพิวเตอร์ ภาพที่ได้ชมละเอียดชัดเจนกว่าคลิปวิดิโอของยูทูบมาก 
อีกรายการดนตรีคลาสสิกทางอินเตอร์เน็ตจาก WQXR ได้แก่ การเดี่ยวเปียโนและสัมภาษณ์ ลิออน ฟลายเชอร์ นักเปียโนอาวุโสชาวอเมริกัน เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม ปีที่แล้ว 

ชื่อเสียงของ ฟลายเชอร์ ประกอบด้วย การเป็นลูกศิษย์เรียนเปียโนกับ อาร์เธอร์ ชานาเบล นักเปียโนชื่อดัง ฝีมือเยี่ยม ฟลายเชอร์บันทึกเสียงเปียโนคอนแชร์โตทุกเพลงของบราห์มส์และเบโธเฟน ร่วมกับวงคลิฟแลนด์ ออร์เคสตรา ภายใต้การอำนวยเพลงของ จอร์จ เซล 

ช่วงที่กำลัง รุ่งๆ ทางดนตรี ฟลายเชอร์ ต้องพบพานกับโรคภัยที่แทบจะค้นหาสาเหตุไม่ได้ที่เกิดขึ้นกับมือขวาของเขา ทำให้ไม่สามารถควบคุมหรือมีพลังนิ้วมือขวาเพียงพอในการเล่นเปียโนเขาต้องหันเหไปเล่นบทเพลงที่แต่งขึ้นเพื่อให้เล่นด้วยนิ้วมือซ้ายเพียงอย่างเดียว พร้อมกับทำงานด้านอำนวยเพลงไปด้วย 

ฟลายเชอร์ พยายามรักษามือขวาของเขาทุกวิถีทางทั้งการแพทย์สมัยใหม่ การแพทย์ทางเลือกอื่นๆ จนในวัย 66 ปี เขาสามารถกลับมาใช้นิ้วมือขวาในการเล่นเปียโนได้อีกครั้ง 

ในรายการนี้ ฟลายเชอร์ เดี่ยวเปียโนบรรเลงเฉพาะมือซ้าย 2 เพลงคือ ชานโคนน์ ของบาค เรียบเรียงสำหรับเดี่ยวเปียโนโดย บราห์มส์ และ ทอคคาตา แอนด์ ฟิวก์ ของ ทาคาคส์ เวลาที่เหลือในรายการส่วนใหญ่จะเน้นการสัมภาษณ์พูดคุยเรื่องราวดนตรีเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งให้ความรู้ประกอบการฟังเพลง และความรู้เรื่องดนตรี จากปากคำของฟลายเชอร์ได้เป็นอย่างดี 

จากรายการวิทยุดนตรีคลาสสิกน่าสนใจฟังและชมผ่านทางอินเตอร์เน็ต วกกลับมารายการวิทยุดนตรีคลาสสิกในบ้านเราที่กำลังสร้างความ “ฮือฮา” ท้าทายผู้ฟัง (ฟังอย่างเดียวครับ ยังไม่มีรายการที่มีทั้งภาพและเสียงเหมือนของ WQXR) และผู้สนใจเพลงคลาสสิก น่าจะเป็นรายการ มิวสิค ทอล์ค ทุกวันเสาร์เวลา 22:00 - 24:00 น. ทางสถานีวิทยุ อสมท คลื่นเอฟเอ็ม 100.5 เมกะเฮิรตซ์ ดำเนินรายการโดย บวรพงศ์ ศุภโสภณ 



ผู้เขียนยังไม่เคยฟังรายการวิทยุดนตรีคลาสสิกในเมืองไทย ที่ลงลึก เน้นสาระทางดนตรีอย่างแท้จริงเหมือนรายการ มิวสิค ทอล์ค มาก่อน ความดีใจที่ได้ฟังรายการดีๆ มาพร้อมกับ “ความห่วงใย” ในใจว่า จะสามารถดำเนินรายการดนตรีลักษณะนี้ ได้ยาวนานมากน้อยเพียงใด 

เสาร์ที่แล้ว (15 มกราคม) แนะนำเทศกาลดนตรีแจ๊ส ที่จะมีขึ้นปลายสัปดาห์นี้ ที่ มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา โดยผู้รู้ทางดนตรีแจ๊ส 2 ท่าน พร้อมเปิดเพลงประกอบ 

เสารที่ผ่านมา (22 มกราคม) แนะนำการฟังเพลงคลาสสิก (อย่างลงลึก) ผลงานเพลงของ ฌอน ซีบิเลียส โดย รศ.ดร.ณรงค์ฤทธิ์ ธรรมบุตร จากคณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 

ความดูดดื่ม ของผู้เขียนในการฟังเพลง ไวโอลิน คอนแชร์โต และ ซิมโฟนี ของซีบิเลียส (บางบท บางตอน ที่รายการตัดตอนมาให้ฟัง) ในค่ำคืนนั้น เพิ่มพูนขึ้นอย่างมากมาย ผ่านการวิเคราะห์ของนักแต่งเพลงคลาสสิก (ณรงค์ฤทธิ์) ที่มองนักแต่งเพลง (ซีบิเลียส) ด้วยกันเอง 

ถ้าไม่คิดว่าอาจติดกลิ่นอาย “วิชาการ” อยู่บ้าง รายการ มิวสิค ทอล์ค น่าจะเป็นทางเลือกใหม่อีกทาง ในการทำความรู้จักกับดนตรีคลาสสิกและดนตรีแนวอื่นๆ 

ตราบที่ “อสมท” เห็นความสำคัญของศิลปวัฒนธรรม และความงดงามทางดนตรี. 





โดย: ดุสิจ จรูญพงษ์ศักดิ์ 
ที่มา: bangkokbiznews.com / 26 มกราคม 2554