ภาพจาก www.dek-d.com 
----------------------- 
"ลอก" หรือ "เลียนแบบ" ต่างก็สร้างความมัวหมอง และบ่งบอกถึงระดับความคิดสร้างสรรค์ในตัวเองที่ลดต่ำลง ด้วยเหตุนี้ มหาวิทยาลัยศิลปากรนำร่องโครงการ Map Your Mind กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ให้เยาวชนเลือดใหม่ของวงการการออกแบบ หวังลดปัญหาโจรกรรมความคิด-ละเมิดลิขสิทธิ์ 

"นักเรียนด้านการออกแบบและศิลปะ กำลังประสบปัญหาเกี่ยวกับการริเริ่มสร้างสรรค์ผลงานของตนเอง ผลที่ตามมาก็คือ การโจรกรรมทางความคิดหรือ Plagiarism โดยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์" ระบิล เสถียรพิทยากุล อาจารย์ประจำวิชามัลติมีเดีย วิทยาลัยนานาชาติ มหาวิทยาลัยศิลปากร เกริ่นนำถึงปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์ 

ความสำคัญของ 'แหล่งที่มา' 

การโจรกรรมทางความคิด (Plagiarism) มีจุดเริ่มต้นมาจากวงการวรรณกรรม แต่สำหรับปัจจุบันที่เทคโนโลยีเชื่อมโลกเร็วขึ้นแบบเรียลไทม์ อินเทอร์เน็ตกลายเป็นประตูในการค้นหาชิ้นงานศิลปะหรือมัลติมีเดียต่างๆ และนำมาใช้โดยไม่ให้เครดิต ซึ่งเป็นสิ่งที่จำเป็น ไม่ต่างจากการมีฟุตโน้ต (Footnote) เพื่ออ้างอิงที่มาในการเขียนรายงานต่างๆ 

สิ่งที่เกิดขึ้น หากไม่มีใครรู้จักต้นแบบก็อาจจะไม่มีผลเสียต่อตัวงาน แต่จะเป็นผลเสียต่อตัวเยาวชนในการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์และความเป็นตัวของตัวเอง 

โครงการ Map Your Mind จัดขึ้นเป็นครั้งแรกในความร่วมมือของ BKK ARTHOUSE Gallery หอศิลปและวัฒนธรรมแห่งประเทศไทย วัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นให้เยาวชนตกผลึกความคิดของตนเองและนำมาใช้ในผลงาน กลุ่มเป้าหมายก็คือ นักเรียนในระดับมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 3-6 ที่จะเป็นเลือดใหม่ในวงการการออกแบบ 

"เราอยู่ในโลกที่สื่อเร็ว เทคโนโลยีเร็ว การสืบค้นทำได้ทั่วโลก ผลงานต่างๆ จะทำให้เด็กได้เห็นจุดเด่น และจุดประกายให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ผลงานในแบบของตนเอง แต่ต้องไม่ใช่การลอก" อาจารย์ระบิลกล่าวและว่า เราจึงจำเป็นต้องปลูกฝังให้เยาวชนได้รู้ถึงพิษภัยของการโจรกรรมทางความคิด และช่วยให้เด็กสร้างผลงานที่เป็นต้นแบบของตนเอง (Originality) 

ปลูกต้นไอเดีย 

โครงการ Map Your Mind แบ่งเป็น 2 ส่วนคือ นิทรรศการแสดงผลงานของนักศึกษา และการอบรมเชิงปฏิบัติการกับเยาวชนเป้าหมาย โดยจะจัดอบรมเป็นกลุ่มเล็กๆ ประมาณ 6 คนต่อครั้ง 

การอบรมมี 3 ลำดับขั้น เริ่มจากการคิดสร้างสรรค์ผลงาน (Creative Thinking), วิธีดำเนินการสร้างสรรค์ผลงาน (Processing) และผลลัพธ์ที่มีความเป็นต้นฉบับ (Originality) ซึ่งจะเป็นการรับโจทย์แล้วระดมสมอง และสร้างกรอบการทำงานตั้งแต่หาไอเดีย แตกไอเดียออกมาเป็นคอนเซปต์ และชิ้นงานจากมันสมองของตนเองในที่สุด 

"เราจะให้เด็กสร้างผลงาน โดยเปิดกว้างให้เลือกทำ ไม่ว่าจะเป็น รูปภาพ แอนิเมชั่น กราฟิกและหนังสั้น" 

ในระหว่างการสร้างผลงาน สิ่งที่จะสอดแทรกระหว่างการอบรมคือ ความรู้เกี่ยวกับการโจรกรรมทางความคิด และผลเสียที่จะเกิด ถือเป็นการปลูกฝังให้เด็กใส่ใจ และไม่คิดที่จะขโมยความคิดคนอื่น ขณะเดียวกันก็จะจุดประกายให้เกิดชิ้นงานที่เป็นตัวของตัวเอง 

ในส่วนของสาขาวิชามัลติมีเดีย วิทยาลัยนานาชาติของศิลปากร พยายามที่จะผลักดันให้นักศึกษาสร้างสรรค์งานของตนเอง พร้อมทั้งชี้ให้เห็นผลเสียของการขโมยความคิด แม้ความคิดที่ตนเองสร้างสรรค์ขึ้นและความเป็นตัวตน จะไม่สวยงามเท่ากับการลอกชิ้นงานที่สวย โดดเด่น แต่นั่นคือ ผลงานที่เป็นต้นแบบ สามารถพัฒนาต่อยอดได้ 

'ความเป็นไทย'สร้างได้ 

อาจารย์ระบิลยังตั้งโจทย์ถึงการปลูกฝังความเป็นไทยให้กับดีไซเนอร์หน้าใหม่ 

"หากเด็กเรียนรู้ที่จะเข้าใจรากเหง้าของไทย และต่อยอดสู่งานที่เป็นต้นแบบบนรากฐานความเป็นไทย ก็จะมีความเป็นไทยมากกว่างานที่ทำขึ้นโดยไม่มีที่มาที่ไป เช่นเดียวกัน สังคมไทยควรจะเกิดความเป็น "ต้นแบบ" ในทุกๆ ด้านนอกเหนือจากงานศิลป์หรืองานเขียน ฉะนั้น หากความเป็นวัฒนธรรมของไทยและเอกลักษณ์ของไทยปรากฏอยู่ทุกที่ จะสามารถจุดประกายให้เกิดการคิดงานต้นแบบที่มีกลิ่นอายความเป็นไทย มีความโดดเด่น หากนำไปเทียบกับงานจากที่อื่นทั่วโลก" 

แผนที่ความคิด (Mind Mapping) ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่จะทำให้เกิดกระบวนการทางความคิด ที่นำไปสู่การสร้างสรรค์ผลงานได้อย่างมีระบบ โอกาสที่จะเกิดชิ้นงานที่เป็นเอกลักษณ์ของตัวเองก็มากขึ้น และการลอกเลียนความคิดของผู้อื่นย่อมไม่เกิดขึ้นในสังคมไทยในอนาคตเร็วๆ นี้