ขอบเขตแห่งจินตนาการไม่มีที่สิ้นสุด เมื่อศิลปะต่างส่องทางกัน ขอบข่ายทางดนตรีก็ไม่มีพรมแดนในการเชื่อมโยงระหว่างศิลปะ 2 แขนงที่อยู่ต่างศาสตร์แห่งการสร้างทำ สามารถหลอมรวมกลมกลืนเป็นหนึ่งเดียว

จินตนาการผ่านตัวอักษรถ่ายทอดเป็นเรื่องราวที่มหัศจรรย์ ทะลุกรอบของโลกแห่งความจริง เข้าสู่การเดินทางผจญภัยในความล้ำลึกเกินคาดหยั่ง เทพนิยายที่ผสมพื้นฐานของวิทยาศาสตร์ที่ถูกกผนวกขึ้นอย่างกลมกล่อม กลายเป็นจินตภาพในหัวของคนอ่านที่ท่องเพริศร่วมไปอย่างเหนือจริง ถูกดึงเข้าสู่จินตดนตรีที่สร้างสรรค์ด้วยทักษะ ความเชี่ยวชาญของเชิงชั้นดนตรีอันมากด้วยฝีมือ ตีความได้อย่างหมดจด นำพาสู่อีกสุนทรียะโดยไม่มีกรอบที่มาล้อมให้จำกัดตัวอยู่กับศาสตร์หรือศิลปะแขนงไหน





ชิค โคเรีย (Chick Corea) กับแรงบันดาลใจจากเทพนิยายไซไฟ

ความยาวของเสียงแห่งกวีที่มาจากพื้นฐานจากเทพนิยายไซไฟเรื่อง ‘The Ultimate Adventure’ ของ แอล. รอน ฮับบาร์ด (L. Ron Hubbard) ที่ ชิค โคเรีย นำมาปลุกตื่นให้ฟื้นชีวิตอีกครั้ง พาท่องทะยานเล่าเรื่องราวผ่านดนตรีแจ๊ซ ฟิวชั่น เป็นการสร้างสรรค์ผ่านเสียงที่ได้รับแรงบันดาลใจจากเรื่องเล่าที่เติมเต็มจินตนาการจากงานวรรณกรรม

‘The Ultimate Adventure’ เรื่องราวของการนำตัวเองเดินทางเข้าสู่มิติของกระจก ที่ซึ่งเวทย์มนตร์คาถาคือความจริง เหล่าปีศาจล้วนกระหายเลือด โชคชะตาจะเปลี่ยนแปลงความเป็นความตายโดยแท้จริง กับการรักษาความหลงใหลใน ‘City of Brass…’

ทุกอย่างเริ่มต้นเมื่อ สตีวี เจบสัน (Stevie Jebson) ชายหนุ่มผู้จนกรอบอยู่ในฐานะสิ้นเนื้อประดาตัว ตัดสินใจเอาตัวเข้าแลกกับอาหารเพื่อจะได้มีชีวิตรอด ราคาที่เขาต้องจ่ายกลับมีสูงกว่าที่คิด เมื่อนักวิทยาศาสตร์จอมซาดิสต์ผู้ชอบเห็นและทำให้ผู้อื่นเจ็บปวด เขาถูกเคลื่อนย้ายด้วยความเคลิบเคลิ้มเข้าสู่โลกของเทพนิยาย การผจญภัยที่เลือดตาแทบกระเด็นก็เริ่มขึ้น

ชิค โคเรีย เขียนบอกกล่าวในปกอัลบั้มของงานชุด ‘The Ultimate Adventure’ ว่า เขาชอบนวนิยายวิทยาศาสตร์ที่ขึ้นชั้นคลาสสิคของ แอล. รอน ฮับบาร์ด และเริ่มมองด้านอื่นๆ ในนวนิยายเหล่านั้น และคิดว่าสามารถพรรณนาเรื่องราวโดยผ่านความรักในดนตรีสเปนิช และแอฟริกันของเขาได้ รวมถึงการได้ทีมดนตรีชุดใหม่ของเขาที่ชื่อวงทัชสโตน (Touchstone) ซึ่งรวมยอดฝีมือทางดนตรีซึ่งจะตอบโจทย์ตรงนี้ได้

สำหรับอัลบั้มชุดนี้ของ ชิค โคเรีย หากจะเข้าใจงานดนตรีแจ๊ซ ฟิวชั่น ที่สื่อสารออกมาให้รู้ซึ้งถึงแรงบันดาลใจและความชอบในแนวดนตรีสเปนิช และแอฟริกันของเจ้าของอัลบั้มแล้วนั้น จะต้องทำความเข้าใจกับหัวใจหลักในการสร้างสรรค์งานชุดนี้ขึ้นมาจนบริบูรณ์พูนพร้อม

นั่นก็คือสิ่งที่เรียกว่า ‘โทน โพเอม’ (Tone Poem) หรือลำนำเสียงแห่งกวี

คำนิยามจากพจนานุกรมคอมพิวเตอร์ที่ ชิค โคเรีย เขียนขยายให้เข้าใจถึงความเป็นโทน โพเอม ก็คือ ชิ้นส่วนภาคขยายของดนตรีที่มีพื้นฐานมาจากวรรณกรรม งานวิจิตรศิลป์ หรือสารจากความนึกฝัน ตัวอย่างก็ได้แก่ ตำนานพื้นบ้าน หรือภาพภูมิทัศน์ ซึ่งจะถูกนำมาทำให้เป็นรูปแบบทางดนตรีที่แสดงความรู้สึกอันเป็นที่ชื่นชอบโปรดปราน

และในอัลบั้ม ‘The Ultimate Adventure’ เขาก็ได้สร้างโทน โพเอม จากพื้นฐานของบุคลิกตัวละคร สถานที่ และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในท้องเรื่อง

หากว่าไปแล้ว การก้าวเดินมาสู่จุดนี้ของ ชิค โคเรีย ก็ไม่ใช่เส้นทางที่ใหม่หรือไร้คนแผ้วถางทางมาก่อน ดนตรีอาร์ท ร็อค (Art Rock) และโปรเกรสสีพ ร็อค (Progressive Rock) ได้สร้างทำมาก่อนหน้า แต่สิ่งที่โดดเด่นของแจ๊ซ มาสเตอร์ หรือปรมาจารย์ทางดนตรีแจ๊ซคนนี้ก็คือ การนำมาหลอมรวมกับฟิวชั่น แจ๊ซ และเวิร์ลด์ มิวสิคในสายอารเบียน สเปนิข และแอฟริกันทางตอนเหนือที่มีพื้นที่เชื่อมต่อกันทางอารยธรรมออกมาได้อย่างยอดเยี่ยม ระหว่างโลกแฟนตาซีเหนือจริงของจินตนาการกับเส้นเสียงดนตรีในโลกจริง




ปูมหลัง ชิค โคเรีย

สำหรับคนที่ติดตามดนตรีแจ๊ซมาอย่างยาวนาน สำหรับคอเพลงแจ๊ซที่ดื่มด่ำคงไม่มีใครไม่รู้จักชื่อของนักเปียโนแจ๊ซผู้มากล้ำด้วยฝีมือผู้นี้ ปัจจุบันสมัยด้วยวัย 60 ย่างเข้า 70 ปีอยู่รอมร่อ แต่เขายังมีความสดใหม่ ร้อนแรง และไม่หยุดค้นหาความน่าตื่นเต้นทางดนตรี

ซึ่งไม่ต้องสงสัยว่า ชิค โคเรีย จะเป็นผลรวมของความเป็นนายแห่งภาษาแจ๊ซที่หลากหลายแตกต่างออกไป ที่จริงเขาเป็นหนึ่งในบรรดานักดนตรีแจ๊ซเพียงไม่กี่คน ที่สามารถข้ามขอบเขตของแจ๊ซแบบเดิมไปสู่ขอบข่ายของการผสมผสานทางดนตรีใหม่ๆ ในรูปแบบของแจ๊ซที่น่าทึ่งได้ แต่ที่สำคัญกว่านั้น ด้วยสไตล์ของแจ๊ซที่ก้าวข้ามพรมแดนอันมากมายและแปลกหูออกไปจากมาตรฐานเดิมๆ กลับประสบความสำเร็จในเชิงพาณิชย์ได้เป็นอย่างดี

ผลแห่งการสร้างทำผ่านจากการคิดค้นและสร้างสรรค์ โดยผ่านจากบุคลิกของนักเปียโนโซโล่สายแจ๊ซผู้มีบุคลิกของเสียงเปียโนที่ประณีตละเอียดอ่อน ทว่าแพรวพราวด้วยลีลาชั้นเชิงของฝีมือและการคิดค้นเทคนิคในการเล่น เขาทำให้ดนตรีแจ๊ซไม่เคยหยุดนิ่ง เป็นผู้นำในฐานะเปียโนสายอวองต์-การ์ด แจ๊ซ (Avant-Garde Jazz) ที่หัวก้าวหน้าและไม่แช่แข็งอยู่กับความสำเร็จเดิมๆ ของตัวเอง

การทำงานทางดนตรีแจ๊ซที่โชกโชนเคี่ยวกรำด้วยการทดลองเรียนรู้ เสาะหาสิ่งใหม่มาผสมผสานกับสิ่งที่ดีเยี่ยมอยู่แล้วของดนตรีแจ๊ซ หากมองย้อนกลับหลังไป จะสำรวจได้ว่า ชิค โคเรีย นั้น เขียนประวัติของตัวเองด้วยผลงานทางดนตรีไว้เพริศแพร้วพรรณรายเสียเหลือเกิน ไม่ว่า การเป็นนักดนตรีที่เล่นคู่บุญคู่บารมีกับ ไมล์ส เดวิส (Miles Davis) และเขาเป็นผู้ประพันธ์เพลงและเป็นผู้นำวงที่นำดนตรีสไตล์ละติน แจ๊ซแนะนำให้โลกรู้จัก, เป็นผู้บุกเบิกดนตรีแจ๊ซสายฟิวชั่น, เป็นบุคคลที่เล่นดนตรีสมูธ แจ๊ซเพื่อให้ขยายสู่ผู้ฟังในวงกว้างอย่างสม่ำเสมอ

จากความมากมายหลากหลายที่สั่งสมมายาวนาน ในฐานะผู้บุกเบิกของโลกดนตรีแจ๊ซยุคใหม่ ทำให้ผลงานของเขามีอยู่ทุกที่ซึ่งสามารถหาฟังได้ในโลกใบนี้

อาร์มานโด แอนโทนี โคเรีย (Armando Anthony Corea) เป็นชื่อจริงของ ชิค โคเรีย เกิดในเชลซี แมสซาชูเสทส์ สหรัฐอเมริกา ในวันที่ 12 มิถุนายน ปี 1941 (พ.ศ.2484) ในบ้านของเขาแวดล้อมด้วยเสียงดนตรีที่ขับกล่อม โดยเริ่มเข้าสู่ความเป็นมืออาชีพที่โดดเด่นขึ้นมา และสะสมชื่อเสียงจาการเข้าร่วมงานกับวงละตินที่ชื่อ Mongo Santamaría and Willie Bobo โดยเล่นดนตรีในแนวนี้ ซึ่งส่งอิทธิพลต่อสไตล์ดนตรีและวิธีการเล่นของเขามาจนถึงทุกวันนี้

การได้โอกาสทำงานบันทึกเสียงกับค่ายเพลงบลูส์โน้ตอันมีชื่อเสียง กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่สุดของเขาก็มาถึงในปี 1968 (พ.ศ.2511) เมื่อได้ร่วมวงกับ ไมล์ส เดวิส นักเป่าทรัมเป็ต ที่กำลังทดลองสร้างแนวดนตรีแจ๊ซใหม่ๆ ขึ้นเป็นครั้งแรกที่เรียกกันว่า ‘ฟิวชั่น’ ซึ่งเขาได้ทำงานในอัลบั้มที่สำคัญในช่วงนี้ของ ไมล์ส เดวิส โดยที่เสียงเปียโนไฟฟ้าของ ชิค โคเรีย ได้กลายเป็นหนึ่งในเสียงใหม่ที่เกิดขึ้นกับดนตรีแจ๊ซ ฟิวชั่นที่แหวกออกไปในช่วงเวลานั้น

หลังออกจากร่มเงาของ ไมล์ส เดวิส เขาได้ย่างก้าวเข้าสำรวจในดนตรีแจ๊ซที่เป็นอิสระอย่างไม่มีขอบเขต การผจญภัยทางดนตรีของ ชิค โคเรีย เป็นความน่าตื่นเต้นของโลกดนตรีแจ๊ซไปในตัวด้วย จากการทำงานมากว่า 30 ปี ย่อมไม่ใช่เรื่องที่เป็นปัญหากับอัลบั้ม ‘The Ultimate Adventure’ ที่จะเห็นอิทธิพลจากเชิงชั้นความเชี่ยวกรำจากดนตรีในอดีตของเขา

ความสดใหม่ทางความคิดที่ผูกโยงกับเทพนิยายไซไฟของเขากับวงดนตรีทีมใหม่ของเขา ทัชสโตนได้นำเอาจินตนาการทางตัวอักษรมาสู่จินภาพทางดนตรีที่เชื่อมต่อกับโลกดนตรีในแถบภาคใต้ของยุโรป แอฟริกาเหนือ และอารเบียน

คล้ายลำนำทางดนตรีที่พาดำดิ่งกับแจ๊ซ ฟิวชั่น-โปรเกสสีฟ เวิร์ลด์ บีท ของ ชิค โคเรีย





‘Scientology’ หัวใจดนตรีของ ชิค โคเรีย

การท่องเพริศเข้าสู่ดินแดนแห่งการผจญภัยในอัลบั้ม ‘The Ultimate Adventure’ ของ ชิค โคเรีย แม้ไม่ได้อ่านหนังสือนวนิยายเล่มนี้ของ แอล. รอน ฮับบาร์ด ก็สามารถร่วมเดินทางไปกับเส้นเสียงดนตรีที่มีมนตร์เสน่ห์อย่างลึกลับ ชวนดำดิ่งไปสู่กลางห้วงลึกของความมหัศจรรย์

“หลักการแรกแห่งปรัชญาของผมก็คือ สติปัญญาเลิศล้ำซึ่งมีเจตนามุ่งหมายสำหรับใครก็ได้ที่ปรารถนาจะบรรลุไปถึง” (ถ้อยคำของ แอล. รอน ฮับบาร์ด)

หากจะเสพอรรถรสกับดนตรีในอัลบั้ม ‘The Ultimate Adventure’ ของ ชิค โคเรีย ให้ดื่มด่ำเต็มที่ก็ต้องทำความรู้จักปรัชญา และแนวความคิดของ แอล. รอน ฮับบาร์ด ด้วยเช่นกัน เพราะหัวใจของนวนิยายที่เขาเขียนออกมา ล้วนขับเน้นความคิดของคำนิยามที่ถูกผลิตออกมาจาก ‘Scientology’ ซึ่งมีความหมายในเชิงตัวอักษรว่า ‘ศึกษาเรียนรู้ความจริงแท้ (สัจธรรม)’ โดยมีรากมาจากคำภาษาละตินคือ ‘scio’

Scientology เป็นการเรียนรู้และการจัดการควบคุมความสัมพันธ์ของจิตวิญญาณด้วยตัวมันเอง รวมถึงสิ่งอื่นๆ และทั้งหมดของชีวิต ความเลื่อมใสใน Scientology ประกอบด้วยความเข้าใจในเนื้อแท้ที่ขยายจากรากฐานของความจริงแท้

ความท้าทายในการฟังงานดนตรีจากอัลบั้มชุดนี้ แน่นอนการฟังด้วยหูย่อมที่จะสดับสำเนียงและปล่อยจินตนาการให้หลั่งไหลไปสู่เรื่องราวอย่างไม่จำกัดขอบเขตที่จะไปถึง เพื่อจะสัมผัสเข้าถึง Scientology ผ่านเสียงดนตรีที่รังสรรค์โดย ชิค โคเรีย

การฟังสามารถทำได้ 2 แบบ

1)ทำจิตใจให้ปลอดโปร่ง ไม่อ่านในรายละเอียดซึ่งบรรยายถึงที่มาที่ไป วิธีการทำงาน แนวคิดของเพลงแต่ละเพลงในอัลบั้มชุดนี้ เปิดใจให้เป็นแก้วชาที่ว่างเปล่ารอการรินไหลเติมของน้ำชาให้เต็มแก้ว ซึ่งจะได้ความรู้สึกเหมือนกับได้ท่องไปสู่โลกในชายขอบทวีปที่ลึกลับ ดำดิ่งไปกับเส้นเสียงที่พลิ้วสู่ห้วงของการค้นหาในจิตใจของตัวเอง

2)ตั้งใจอ่านรายละเอียดของเพลงแต่ละเพลงอย่างจดจ่อ เฝ้าติดตามและจินตนาการตามบุคลิกตัวละคร ฉากหรือภูมิทัศน์ และเรื่องราวที่ดำเนินไป จะเห็นภาพผ่านเส้นเสียงดนตรีพรั่งพรูหลั่งไหลออกมา อารมณ์ความรู้สึกต่างๆ ที่ถูกถ่ายทอดร้อยออกมาเป็นบทเพลง คล้ายสกอร์ของภาพยนตร์ที่เพริศแพร้ว

ความงดงามของดนตรีชุดนี้ แม้ว่าจะฟังทั้งแบบที่ 1 หรือ 2 ก็จะมีความรู้สึกร่วมกันอยู่อย่างหนึ่งก็คือ ดนตรีในอัลบั้มชุดนี้ เป็นเสมือนกับการสะกดจิตให้ตกอยู่ในภวังค์ของตัวเองที่เคลื่อนคืบไปตามอานุภาพของเสียงดนตรีที่ร้อยทอถักเข้าด้วยกันด้วยมนตร์เสน่ห์ของความลึกลับกึ่งฝันกึ่งจริง

79.03 นาที ท่องทะยานสู่หุบเหวผาชันทางจินตดนตรี

อัลบั้ม ‘The Ultimate Adventure’ มีเสน่ห์อยู่ที่กระบวนการเชื่อมดนตรีแจ๊ซ ฟิวชั่นที่มีการอิมโพรไวเซชั่น (ด้นสดทางดนตรี) ที่มุทะลุดุดัน ผสานเข้ากับท่วงทำนองฟลาเมงโก, ร่องเสียงแบบแอฟริกันเหนือ, จังหวะแบบอารเบียนหรือตะวันออกกลาง

ความมหัศจรรย์ของเรื่องราวในเทพนิยายไซไฟ ได้ถูกดึงออกมาภายใต้โครงสร้างของบทเพลงเพียง 12 เพลง ซึ่งในบางเพลงมีภาคขยายแบ่งเป็นส่วนๆ ในตัวเพลงนั้น ทำให้แยกมวลรวมทั้งหมดได้ถึง 19 แทร็ค เป็นคอนเซ็ปต์อัลบั้มที่มีแนวดนตรีอาจเรียกรวมได้ว่าเป็น ‘แจ๊ซ ฟิวชั่น-โปรเกสสีพ เวิร์ลด์บีท’

งานชุดนี้ได้ทีมดนตรีที่ชื่อ ทัชสโตน มาเป็นพลังขับเคลื่อนให้เดินไปอย่างสง่า ซึ่งเมื่อดูรายชื่อแล้ว ก็ต้องยอมรับรับว่า นักดนตรีเหล่านี้ล้วนเป็นมือเซียนในชิ้นดนตรีที่ตัวเองเล่น สตีฟ แกดด์ (Steve Gadd) กลอง, ไอร์โต โมไรร่า (Airto Moreira) เครื่องเคาะหรือเพอร์คัสชั่น, ฮูเบิร์ต ลอว์ (Hubert Laws) ฟลุ้ต, แฟรงค์ แกมเบล (Frank Gambale) กีตาร์, คาร์ลส์ เบนาเวนต์ (Carles Benavent) เบส, ฮอลซัม แรมซี (Hossam Ramzy) เพอร์คัสชั่นอียิปต์ และทีมนักดนตรีที่เล่นเครื่องเป่าอีกจำนวนหนึ่ง

โดยมี ชิค โคเรีย เป็นนายวงวางองค์ประกอบดนตรีและเขียนเพลงเองทั้งหมด รวมถึงเล่นชิ้นดนตรีที่เขาถนัดคือ เปียโน, ซินธิไซเซอร์ และ โรดส์ (Rhodes) ออร์แกนไฟฟ้า ซึ่งให้เสียงคล้ายอยู่ในม่านหมอกสลัวลางของความเคลิบเคลิ้มตกอยู่ในภวังค์

ต้องยอมรับว่า อัลบั้มชุดนี้สามารถเชื่อมเอาดนตรีที่มีสไตล์ที่แตกต่างหลากหลายมาหลอมรวมร้อยรัดอย่างกลมกลืน เสียงของฟลุ้ตจะเป็นเมโลดี้หลักในการเป็นแกนกลางนำพาอารมณ์ให้ล่องลอยไป มีเพอร์คัสชั่นเป็นตัวสนับสนุนเพื่อนำพาสู่ความแปลกประหลาดแบบเอ็กโซติค (Exotic) หรือไพรัชของเสียงแบบอารเบียน

ซินธ์ฯ ที่ล่องลอยกรุ่นกำจายเสียงด้วยจังหวะเนิบช้าคล้ายอยู่ในภวังค์ กีตาร์สไตล์ฟลามิงโกคลอกับเปียโนอคูสติคหวานแผ่วลึกล้ำผสมผสานคล้ายภาพนามธรรมหรือแอ็บสแตรคท์ที่ต้องตีความมและเพ่งสมาธิเพื่อค้นหาความหมายภายใต้ความรื่นรมย์

การเชื่อมโลกของดนตรีไฟฟ้ากับอะคูสติคเข้าด้วยกัน การบันทึกเสียงที่เยี่ยมยอดด้วยความเข้าใจในธรรมชาติของการอิมโพรไวเซชั่นหรือด้นสดทางดนตรีที่แสดงถึงทักษะฝีมือและจินตนาการในการดวลกันของแต่ละชิ้นดนตรี รวมถึงการเปิดพื้นที่ให้กับเสียงในแบบเวิร์ลด์บีทให้สำแดงตัวเองอย่างแจ่มแจ้งเด่นชัด นั่นก็หมายถึงการผสมเสียงที่มีหูอันเหนือชั้น เพราะอัลบั้ม ‘The Ultimate Adventure’ อยู่ในพรมแดน 3 พรมแดนทางดนตรีที่เชื่อมเข้าหากันคือ แจ๊ซ ฟิวชั่น, โปรเกสสีฟ ร็อค และเวิร์ลด์บีท เข้าด้วยกัน ภายใต้ธีมของเทพนิยายไซไฟ

ซึ่งนับว่าเป็นงาานที่มหาหินเอาการ ในการจะทำให้ปรากฏออกมาเป็นเส้นเสียงที่สมบูรณ์แบบทางดนตรี

ปรัชญาที่แฝงฝังอยู่ในงานชุดนี้ก็คือ ‘Scientology’ ดูเหมือนถูกวางไว้อย่างลึกล้ำ ยากเกินที่จะหยั่งเข้าถึงด้วยการเสพฟังดนตรีผ่านหูเพียงถ่ายเดียว แม้อัลบั้มชุดนี้จะมีความเลิศล้ำที่แสดงให้เห็นถึงหัวสมองและหัวใจของแจ๊ซ มาสเตอร์ อย่าง ชิค โคเรีย ที่สานทองานดนตรีของเขาให้เข้าสู่จิตวิญญาณของโลกเหนือจริง

การผจญภัยที่ผนวกเอาโลกของตัวอักษร โลกดนตรี โลกของปรัชญา ถือเป็นการทดลองทางดนตรีที่เข้มข้นคมคายที่ฟังได้ใน 2 รูปแบบคือ ฟังเพื่อดื่มด่ำผ่อนคลาย กับฟังเพื่อดำดิ่งค้นหาปรัชญาความลึกล้ำโดยมีเสียงดนตรีเป็นพาหะนำพาเพื่อพัฒนาจิตใจสู่ความจริงแท้

ชิค โคเรีย กำลังเปิดประตูของดนตรีแจ๊ซให้เข้าสู่เวทีประลองปัญญาทางปรัชญาของคนฟังได้อีกโสตหนึ่งแล้วจากอัลบั้มชุดนี้ สมวัยสมฝีมือจริงๆ สำหรับปรมาจารย์แห่งแจ๊ซผู้ไม่เคยหยุดค้นหาสีสันและความหมายทางดนตรีในขอบเขตที่ไม่เข้าไปก่อน

 

 

โดย: พอล เฮง

ที่มา: ASTVผู้จัดการรายวัน 2 ธันวาคม 2553