เมื่อปี พ.ศ.2537 พุทธบริษัทชาวไทยได้ร่วมกันเริ่มก่อสร้างวัดไทยขึ้นที่เมืองกุสินารา ณ ปริมณฑลพุทธปรินิพพาน อันเป็นสังเวชนียสถานแห่งสุดท้ายเพื่อเป็นพุทธบูชาและเฉลิมฉลองในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 32 พรรษา และเสด็จครองราชยสมบัติครบ 50 ปี ในปีพุทธศักราช 2542

การก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์ตามกำหนด ได้มีการสมโภชวัด เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2542 และได้รับพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานนามว่า "วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์"

ต่อมาในปี พ.ศ.2544 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานแบบแปลนพระมหาเจดีย์ พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์เพื่อร่วมการก่อสร้าง และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ทรงประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์ เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2544 พระราชทานนามว่า พระมหาธาตุเฉลิมราชย์ ศรัทธาพระราชทานพระบรมสารีริกธาตุและเส้นพระเจ้าเพื่ออัญเชิญขึ้นประดิษฐานไว้ที่พระมหาธาตุเฉลิมราชย์ศรัทธา

พระราชรัตนรังษี พระธรรมทูตสายประเทศอินเดียและประธานสงฆ์วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ มีความกังวลว่า งานสำคัญและด่วนที่จะต้องดำเนินการต่อไปคืองานเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถและมุขทางเข้าพระอุโบสถจากด้านเหนือ ซึ่งได้รับพระราชทานภาพเขียนในหนังสือพระราชนิพนธ์ เรื่อง พระมหาชนก จำนวน 16 ภาพ และภาพพระราชทานกรณียกิจ 6 ภาพ เพื่อวาดเป็นจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถตั้งแต่ พ.ศ.2543

แต่มีอุปสรรคนานัปการ ทำให้ไม่สามารถดำเนินการให้สำเร็จได้

เมื่อเดือนพฤษภาคม 2549 คณะผู้มีจิตศรัทธาคณะหนึ่งเดินทางไปสักการะสังเวชนียสถานในประเทศอินเดีย ได้เข้าไปที่วัดกุสินาราเฉลิมราชย์ เพื่อไปสักการะพระมหาธาตุเฉลิมราชย์ศรัทธา พระราชรัตนรังษีได้ขอให้คณะนี้ ช่วยหาทางดำเนินการให้การเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถสำเร็จ เพื่อเฉลิมพระเกียรติและถวายพระราชกุศลในโอกาสอันเป็นมหามงคลที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมพรรษา ครบ 80 พรรษา

ทางคณะจึงได้นำข้อปรารภของพระราชรัตนรังษีมากราบบังคมทูลสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ขอพระมหากรุณาให้ทรงรับเป็นประธานโครงการเพื่อให้สมพระเกียรติยศและเป็นสิริมงคลแก่ผู้จะดำเนินการ

พล.อ.ต.อาวุธ เงินชูกลิ่น อดีตอธิบดีกรมศิลปากร และศิลปินแห่งชาติ สาขาสถาปัตยกรรมไทย ผู้ได้รับมอบหมายให้เป็นผู้รับผิดชอบในเรื่องนี้มีความเห็นว่าภาพจากพระราชนิพนธ์ เรื่อง พระมหาชนก ที่ทางวัดได้รับพระราชทานลงมา เป็นภาพประกอบหนังสือเป็นตอนๆ และเป็นภาพที่วาดโดยศิลปินหลายท่าน การที่จะนำภาพเหล่านั้นไปวาดภาพจิตรกรรมฝาผนังคงจะไม่สามารถถ่ายทอดเนื้อหาสาระของพระราชนิพนธ์ได้ครบถ้วน หากใช้วิธีเขียนจิตรกรรมฝาผนังแบบไทยดั้งเดิมจะเหมาะกว่าและจะเป็นการเผยแพร่ศิลปะไทยในต่างแดนด้วน

จึงได้มอบหมายให้ นายมณเฑียร ชูเสือหึง จิตรกร 6 กรมศิลปากร เป็นผู้ออกแบบ

นายมณเฑียร ได้เขียนแบบลายเส้นโดยละเอียดตามพระราชนิพนธ์เรื่องพระมหาชนกทั้งเรื่องนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทอดพระเนตร เป็นที่พอพระทัยและมีพระราชานุญาตให้นำแบบทั้งหมดขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเพื่อขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต ซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตลงมาเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2551

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเห็นด้วยกับ พล.อ.ต.อาวุธ ว่าแทนที่จะเขียนภาพจิตรกรรมลงไปบนผนังพระอุโบสถ ตามที่เคยปฏิบัติกันมา ควรจะเขียนลงในแผ่นผ้าใบแล้วจึงนำไปปิดลงบนผนังพระอุโบสถ วิธีนี้จะแก้ปัญหาเรื่องความชื้นของผนังพระอุโบสถซึ่งจะทำให้ภาพจิตรกรรมชำรุดต้องซ่อมแซมอยู่เสมอ เป็นการทุ่นค่าใช้จ่ายและเวลา เพราะการเขียนภาพจะทำให้ประเทศไทยซึ่งสามารถจะหาจิตรกรที่ชำนาญได้เป็นจำนวนมาก และการเขียนภาพจะใช้เวลาอย่างน้อย 1 ปีครึ่ง ถึง 2 ปี

งานนี้เป็นงานใหญ่ที่จะต้องใช้งบประมาณมาก ด้วยผนังพระอุโบสถมีเนื้อที่มากถึง 255 ตารางเมตร ภาพจิตรกรรมจะเขียนตั้งแต่เพดานลงมาเต็มพื้นที่ ซึ่งค่าใช้จ่ายจะอยู่ในวงเงินประมาณ 14 ล้านบาท และจะเขียนภาพพระราชกรณียกิจทางด้านการทะนุบำรุงพระพุทธศาสนาในมุขทางเข้าพระอุโบสถจากด้านเหนือ เนื้อที่ประมาณ 80 ตารางเมตร ซึ่งคงจะใช้เงินประมาณ 5 ล้าน

เมื่อรวมค่าติดตั้งและค่าใช้จ่ายอื่นๆ แล้ว เช่น กองทุนเพื่อบำรุงรักษา ก็ได้เตรียมงบประมาณไว้ทั้งหมด 27 ล้านบาท

โครงการนี้ดำเนินงานในนามของมูลนิธิวัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ ประเทศอินเดีย ซึ่งมีสำนักงานอยู่ในประเทศไทย และได้เปิดบัญชีไว้ที่ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาสวนจิตรลดา ชื่อบัญชี โครงการจิตรกรรมฝาผนังและอุโบสถวัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์-อินเดีย เลขที่บัญชี 0672117209

บัดนี้ การเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังพระอุโบสถดังกล่าว ดำเนินไปด้วยดีใกล้จะแล้วเสร็จสมบูรณ์ กำหนดจะเคลื่อนย้ายจากประเทศไทยไปติดตั้งยังวัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ ประเทศอินเดียในกลางเดือนตุลาคม 2553

 

 

 

ที่มา: ข่าวสด  4 ตุลาคม 2553