ระยะเวลาจัดงาน: 15-30 กันยายน 2553

สถานที่: วัดราชนัดดารามวรวิหาร

โดย: นายจิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา ผอ.สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์

ครบครันเรื่องน่ารู้เกี่ยวกับโลหะปราสาทที่เหลืออยู่เพียงแห่งเดียวในโลก สถาปัตยกรรมพุทธศิลป์ชั้นเลิศที่แฝงธรรมะสู่พระนิพพานอย่างลึกซึ้ง ณ วัดราชนัดดารามวรวิหาร ที่ "กษัตริย์เจ้าสัว" ทรงสร้างพระราชทาน "หลานรักผู้อาภัพ" พร้อมกิจกรรมหลากหลายสำหรับทุกคนในครอบครัว ตั้งแต่ 15-30 ก.ย.2553 ณ อาคารนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ถนนราชดำเนิน กลาง และวัดราชนัดดารามวรวิหาร และเป็นครั้งแรกที่จะเปิดโอกาสสำคัญแห่งสิริมงคลให้ฟังเทศน์-ปฏิบัติธรรมที่โลหะปราสาทในวันขึ้น 15 ค่ำ วันที่ 23 ก.ย.2553

สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ จัดนิทรรศการและกิจกรรมหมุนเวียน ร้อยนิทรรศน์ ยลรัตนโกสินทร์ "ชุดเรืองรองราชนัดดา หนึ่งในหล้าโลหะปราสาท" เพื่อเผยแพร่คุณค่าของสถานที่สำคัญแห่งกรุงรัตน โกสินทร์ ที่มีเอกลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมไทยชั้นเลิศ อันเป็นมรดกทางศิลปวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และพุทธศาสนาที่สำคัญทั้งของชาติและของโลกคือ "โลหะปราสาท" ที่ยังคงเหลืออยู่เพียงแห่งเดียวในโลก และเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ อันเป็นที่เคารพสักการะของพุทธศาสนิกชนทั่วไป โดยมีกิจกรรมที่หลากหลายให้เข้าร่วมโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

ทั้งการนำชมโลหะปราสาทและนิทรรศการ ที่ใช้เทคนิคพิเศษต่างๆ ที่น่าตื่นตา ตื่นใจ การจัด "ฟังเทศน์ ฟังธรรม" ในวันสุดสัปดาห์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันที่ 23 ก.ย. ซึ่งเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 จะเป็นครั้งแรกที่เปิดให้ฟังเทศน์และปฏิบัติธรรมภายในโลหะปราสาทในช่วงเย็น นอกจากนี้ ยังจัด กิจกรรมศิลปะสุขใจ สำหรับเด็กและเยาวชนที่ชื่นชอบการวาดภาพระบายสีอีกด้วย

1.สถาปัตยกรรมของโลหะปราสาทพุทธศิลป์ที่ทรงคุณค่า
2.พระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
3.ร้อยนิทรรศน์ยลรัตนโกสินทร์
4.จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา
---------------------------

นายจิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา ผอ.สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ กล่าวว่า เราตั้งใจจัดกิจกรรมในครั้งนี้อย่างน่าประทับใจ อยากให้ทุกคนมาร่วมชื่นชมกับคุณค่าและตระหนักถึงความสำคัญของโลหะปราสาท ซึ่งเป็นแห่งเดียวของโลกที่ยังคงดำรงอยู่ในปัจจุบัน เพราะโลหะปราสาทมีเพียง 3 แห่งเท่านั้น คือมิคารมาตุปราสาท ที่ประเทศอินเดีย ซึ่งนางวิสาขามหาอุบาสิกาสร้างขึ้นในสมัยพุทธกาล ปัจจุบันไม่เหลือร่องรอยให้เห็นแล้ว แห่งที่ 2 อยู่ที่ประเทศศรีลังกา สร้างประมาณปี พ.ศ.382 โดยพระเจ้าทุฏฐคามณีอภัย กษัตริย์แห่งอนุราธปุระ ภายหลังถูกไฟไหม้และถูกทำลาย แต่ยังคงเหลือซากปรักหักพังให้เห็น

ส่วนแห่งที่ 3 นั้น พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างแทนการสร้างเจดีย์ที่วัดราชนัดดารามวรวิหาร ซึ่งเป็นวัดที่ทรงสร้างพระราชทานเป็นเกียรติยศแก่พระราชนัดดากำพร้าคือ พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าโสมนัสวัฒนาวดี หรือสมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี อัครมเหสีในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 โลหะปราสาทของไทยเริ่มสร้างเมื่อปี พ.ศ.2389 โดยรัชกาลที่ 3 โปรดเกล้าฯ ให้ใช้เค้าโครงเดิมของศรีลังกา และประยุกต์ให้เป็นศิลปกรรมแบบไทย แต่ยังไม่แล้วเสร็จในรัชสมัยของพระองค์ จึงมีการก่อสร้างและบูรณปฏิสังขรณ์เพิ่มเติมในรัชกาลที่ 5 และ 6 เสร็จสมบูรณ์ในรัชกาลปัจจุบัน

โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ เมื่อคราวฉลองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี เมื่อปี พ.ศ.2538 โลหะปราสาทและวัดราชนัดดารามวรวิหาร ล้วนมีประวัติความเป็นมาและรายละเอียดต่างๆ ที่น่าสนใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสถาปัตยกรรมพุทธศิลป์ที่ออกแบบให้เป็นปราสาท 3 ชั้น มี 37 ยอด ซึ่งหมายถึงโพธิปักขิยธรรม 37 ประการ ได้แก่ สติปัฏฐาน 4 สัมมัปธาน 4 อิทธิบาท 4 อินทรีย์ 5 พละ 5 โพชฌงค์ 7 และมรรค 8 อันเป็นหลักธรรมสำคัญที่เป็นปัจจัยนำไปสู่การหลุดพ้นหรือพระนิพพาน

นายเสริมคุณ คุณาวงศ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ซีเอ็ม ออร์กาไนเซอร์ จำกัด (มหาชน) ในฐานะผู้อำนวยการด้านการผลิต ร้อยนิทรรศน์ยลรัตนโกสินทร์ กล่าวถึงชุดเรืองรองราชนัดดา หนึ่งในหล้าโลหะปราสาท ว่า ความโดดเด่นของนิทรรศการครั้งนี้ คือการนำเทคนิควิดีโออิงก์เจ็ตมาใช้เป็นครั้งแรกของเมืองไทย เพื่อนำเสนอประวัติความเป็นมาของ โลหะปราสาท นอกจากนี้ ยังใช้เทคนิคพิเศษอื่นๆ ได้แก่ เทคนิคคาไลโดวิชั่น เล่าตำนานโลหะปราสาทตั้งแต่สมัยพุทธกาล เทคนิควิดีโอสามมิติ ให้ข้อมูลเกี่ยวกับวัดราชนัดดารามวรวิหารและเรื่องราวของสมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี เทคนิคโฮโลแกรมขนาดเท่าจริง นำเสนอเรื่องศิลปะ สถาปัตยกรรม การสร้างและการบูรณปฏิสังขรณ์โลหะ ปราสาทตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน โดย พลอากาศตรีอาวุธ เงินชูกลิ่น ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ (ประยุกต์ศิลป์) ผู้เชี่ยวชาญด้านออกแบบสถาปัตยกรรมไทย และอดีตอธิบดีกรมศิลปากร ซึ่งได้รับมอบหมายให้เป็นสถาปนิกในการบูรณะโลหะปราสาทครั้งล่าสุด เมื่อปี พ.ศ.2539 และเทคนิคทัชสกรีน ระบุรายละเอียดเกี่ยวกับโพธิปักขิยธรรม 37 ประการ การเลือกสรรเทคนิคพิเศษดังกล่าว เพื่อสร้างมุมมองน่าสนใจในการชมเรื่องราวและศึกษาข้อมูลต่างๆ ทำให้ประวัติศาสตร์ที่ทรงคุณค่าของกรุงรัตนโกสินทร์ ตลอดจนธรรมะที่เป็นหัวใจสู่การหลุดพ้นนั้นมีการนำเสนอด้วยรูปแบบที่ทันสมัยชวนติดตาม

"ร้อยนิทรรศน์ยลรัตนโกสินทร์" จะจัดนิทรรศการหมุนเวียน และกิจกรรมต่างๆ ที่น่าสนใจเป็นประจำทุกเดือน จนถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2554 ที่ห้องนิทรรศการหมุน เวียน อาคารนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ และลานพลับพลามหาเจษฎาบดินทร์