Miracle of the Cross, 1500, Gallerie dell’Accademia, Venice
------------------------------------------------

หอศิลป์กาเยรี เดล’ อัคคาเดเมีย (Gallerie dell’Accademia) ในเวนิซนั้นไม่ต่างจากหอศิลป์ปินาโกเตกา ดิ
เบรรา (Pinacoteca di Brera) ในมิลาน หรือ อัคคาเดเมีย ดิ โบโลนยา (Accademia di Bologna) ในโบโลนยา นอกจากจะนำเสนอผลงานศิลปะอิตาเลียนในยุคศตวรรษที่ 19 เหมือนกันแล้ว ยังมีต้นกำเนิดมาจากเหตุทางการเมืองเช่นเดียวกัน


โดยเฉพาะในประเด็นหลังนี้ ประวัติศาสตร์ของหอศิลป์กาเยรี เดล’ อัคคาเดเมีย ณ เมืองเวนิซ ยิ่งโดดเด่นเห็นชัดกว่าที่ใดๆ หอศิลป์แห่งนี้นับว่าเป็นที่รวมผลงานอันเป็นประจักษ์พยานแห่งการเปลี่ยนแปลงอำนาจทางการเมืองของยุโรปอย่างแท้จริง


หลังการปฏิวัติทางการเมืองนับจากเหตุการณ์ Unification of Italy ในปี ค.ศ. 1805 ซึ่งสถานการณ์เด่นๆ คือ การที่จักรพรรดินโปเลียน โบนาปาร์ต แห่งฝรั่งเศส ได้เข้ามายึดครองเวนิซได้สำเร็จ และประกาศยกเลิกการปกครองแบบรวมศูนย์ทางคริสตจักรที่เคยปฏิบัติกัน ณ เมืองดังกล่าว นอกจากนี้ยังได้ขนเอาภาพจิตรกรรมอันทรงคุณค่าจำนวนมากกลับไปยังกรุงปารีสและเก็บไว้ที่พิพิธภัณฑ์ลูฟร์ เช่นเดียวกับที่เคยทำกับหอศิลป์ในกรุงมิลานมาแล้ว


ภาพจิตรกรรมจำนวนมากจากโรงรียนศิลปะเวนิซ นับแต่แรกก่อตั้งเมื่อศตวรรษที่ 14–18 ซึ่งส่วนใหญ่เป็นศิลปะที่เกี่ยวเนื่องกับคริสต์ศาสนา รวมทั้งภาพเขียนที่บันทึกประวัติศาสตร์ต่างๆ ในเมืองเวนิซ หลายภาพที่ตกหล่นหายระหว่างทางและเวลาในประวัติศาสตร์จำนวนมากยังหาไม่พบจนกระทั่งปัจจุบันนี้


นโปเลียนมิได้เอาแต่ขนศิลปะล้ำค่ากลับปารีสไปถ่ายเดียว หากได้ดำริให้เปิดหอศิลป์แห่งนี้ขึ้นในปี 1807 พร้อมทั้งได้ปฏิวัติศิลปะเวนิซเสียใหม่ โดยโปรดให้ตั้งสถาบันศิลปะเมืองเวเนเซียที่เคยอยู่ที่ซานมาร์โกขึ้นใหม่ และรวบรวมผลงานจิตรกรรมและประติมากรรมนับแต่ปี 1750 มารวมไว้ที่นี่


กว่าจะปรับภูมิทัศน์และออกแบบให้เห็นหอศิลป์ที่อลังการไม่แพ้อีก 2 แห่งที่นโปเลียนโปรดให้สร้างที่มิลานและโบโลนยา แต่เฉพาะส่วนอาคารก็ปาเข้าไปในปี 1811 ภายใต้ความรับผิดชอบของสถาปนิกอย่าง จันนาโตโน เซลวา
โดยกว่าจะเปิดให้สาธารณชนเข้าชมได้ก็ปี 1817 แต่ก็นับเป็นการรอคอยที่คุ้มค่า เพราะคอลเลกชันงานศิลป์ที่จัดแสดงล้วนแต่เป็นผลงานของนักเรียนศิลปะเมืองเวนิซตัวกลั่นๆ ของศตวรรษที่ 19


จากหอศิลป์แสดงผลงานของนักเรียนศิลปะ ปัจจุบันกลายมาเป็นศูนย์รวมงานศิลป์ที่เกี่ยวเนื่องกับเมืองเวนิซ ซึ่งทำให้มีผลงานระดับมาสเตอร์พีซโรงเรียนศิลปะเมืองเวนิซมากมายเช่นเดียวกับผลงานของยอดศิลปินชาวเวนิซผู้เอกอุทั้งหลาย

ภายในแบ่งเป็นห้องนิทรรศการถึง 23 ห้องด้วยกัน เบิกโรงด้วยผลงานจิตรกรรมเวนิซยุคบุกเบิก ของโรงเรียนศิลปะเวนิซจากยุคกลาง (School of Charity) สมัยที่ออสเตรียยังปกครองเวนิซ ทั้งหมดล้วนเป็นศิลปะเกี่ยวกับศาสนาคริสต์ ทั้งงานจิตรกรรมบนไม้ บนผ้าใบ ศิลปะประดับแท่นบูชา ฯลฯ ทั้งผลงานของลอเรนโซ เวเนซาโน มิเคเล จัมโบโน ยาโกเบลโล อัลเบเรนโญ และยาโกเบลโล เดล ฟิโอเร

นอกจากนั้นยังมีผลงานของโจวานนี เบลลีนี โดยเฉพาะมาสเตอร์พีซอย่าง San Girolamo di Pietro della Francesca และ the Virgin between two Saints รวมทั้ง Virgin and Child Blessing

หอศิลป์กาเยรี เดล’ อัคคาเดเมีย ไม่เคยหยุดยั้งในการสรรหาคอลเลกชันศิลปะเด่นๆ เข้ามาเพิ่มเติมอยู่เสมอและพวกเขาก็ได้ผลงานกราฟฟิกชิ้นสำคัญของจูเซปเป บอสซี และ Vitruvian Man อันโด่งดังของเลโอนาร์โด ดา วินชี
รวมถึงผลงานจิตรกรรมจากยุคไฮเรอเนสซองส์อันเต็มไปด้วยอารมณ์ของ จอร์โจ บาร์บาเรลลิดา กาสเตลฟรังโก หรือที่รู้จักกันดีในนาม จอร์โจเน อย่าง San Giorgio del Mantegna และ Portrait of a Young and The Old Woman



คอลเลกชันที่ไม่น่าพลาดอีกชุด ได้แก่ จิตรกรรมที่บอกเล่าเรื่องราวของเมืองเวนิซ ทั้งโบสถ์คริสต์ และสถานที่สำคัญต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นซานมาร์โก สะพานริอัลโต ฯลฯ โดยศิลปินเลื่องชื่อของท้องถิ่น


ใครที่ไปเที่ยวเวนิซหากจะไปเยี่ยมชมหอศิลป์กาเยรี เดล’ อัคคาเดเมีย ไม่มีทางหลง เพราะมีป้ายบอกทางติดอยู่ทั่วทุกทิศ แม้หลายๆ ห้องนิทรรศการใน 23 ห้องจะปิดปรับปรุง โดยเฉพาะห้องแสดงงานสุดอลังการของติซาโน เวคเคลลิ หรือ ติตัน (Titian) ที่ปิดซ่อมแซมอยู่ แต่เท่าที่มีให้ชมก็สุดอลังการ คุ้มค่าผ่านประตู 6.5 ยูโร ต้องอาศัยเวลาเดินเป็นครึ่งค่อนวันอยู่แล้ว

หอศิลป์กาเยรี เดล’ อัคคาเดเมีย นับเป็นหอศิลป์แห่งความหลากหลาย ทั้งศิลปะใหม่เก่าเอามารวมไว้ได้อย่างกลมกลืน

โดย: อฐิณป ลภณวุฒิ
ที่มา: Post to Day   24 พฤศจิกายน 2553